Πέμπτη, Σεπτεμβρίου 20
"ΜΙΚΡΗ ΕΛΕΓΕΙΑ"
ΜΑΡΘΑΣ ΜΕΝΑΧΕΜ
Συμμετέχουν: Χρήστος Θηβαίος, Απόστολος Ρίζος και Γιάννης ΛεκόπουλοςΠοιητές: Κωνσταντίνος Καβάφης, Ναπολέων Λαπαθιώτης –Στέλιος Γεράνης
Στιχουργοί: Κώστας Τριπολίτης, Θράσος Καμινάκης
Αυτόν τον καιρό κυκλοφορεί μια αρκετά ενδιαφέρουσα δισκογραφική δουλειά με τίτλο ''Μικρή Ελεγεία'' από την εταιρεία (ACOUSTIC ART PRODUCTIONS) .
Η πρωτοεμφανιζόμενη δημιουργός και ερμηνεύτρια Μάρθα Μεναχέμ με τη «Μικρή Ελεγεία», μας εισάγει με τη δική της ιδιαίτερη ευαισθησία, στη σφαίρα της ποίησης και του ονείρου, αγγίζοντας όλες τις περιοχές της ανθρώπινης ύπαρξης. Από την ορχήστρα της ζωής, εμπνεύστηκε το δικό της μουσικό σχήμα, επιλέγοντας το λόγο των ποιητών και στιχουργών και συνέθεσε τη δική της «εννεάδα». Εννέα τραγούδια, εννέα κύματα που παράγουν έναν ήχο τρυφερό, ελεγειακό, καθαρό και γλυκύ, που απαλύνει τον πόνο, εναλλασσόμενος με το πάθος και τη δύναμη που αφαιρεί τη δυσαρμονία. Παρ’ όλο που αυτά φαίνονται αντίθετα, έχουν κέντρο επαφής, οδηγούν στην ισορροπία που φέρνει την ηρεμία και τη χαρά. Το καθετί, έχει τη θέση του εδώ, σε μια δυναμική αρμονία συγκρούσεων και ειρήνης, καταιγίδας που εναλλάσσεται με τη γαλήνη, η παλίρροια με την άμπωτη, η ζωή με την αθανασία, το σκοτάδι που ερωτοτροπεί με το φως, γεννώντας σκιές. Τη μουσική έχει γράψει σε όλο το έργο η Μάρθα Μεναχέμ, ενώ την ενορχήστρωση υπογράφουν: ο μπασίστας των «Υπογείων Ρευμάτων» Απόστολος Καλτσάς, ο Σωτήρης Καστάνης και ο συνθέτης Μιχάλης Ανδρονίκου. Τρία νέα παιδιά που τα έφερε κοντά, ο τρόπος που προσεγγίζουν τις μελωδίες και ο σεβασμός και η αγάπη τους για τη μουσική. Τα τραγούδια ερμηνεύει η δημιουργός, και συμμετέχουν: ο Χρήστος Θηβαίος στο τραγούδι «Lacrima» σε στίχους Κώστα Τριπολίτη, ο Απόστολος Ρίζος στο «Βασίλεμα που πέφτει» σε ποίηση του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και στα τραγούδια: «Έμαθα τώρα να ταξιδεύω» σε ποίηση Στ. Γεράνη, «Επήγα» σε ποίηση Κ. Π. Καβάφη και «Λιβελόγραμμα» (εδώ μαζί με τη Μ. Μεναχέμ) σε στίχους Κώστα Τριπολίτη, ένας νέος ερμηνευτής, ο Γιάννης Λεκόπουλος, που η φωνή και η ερμηνεία του σίγουρα θα αγγίξουν τις καρδιές μας. Στο CD παίζουν οι μουσικοί: Γιάννης Αγγελόπουλος (Ντραμς), Μιχάλης Ανδρονίκου (κλαρίνο, κλαρινέτο, κιθάρα), Μάριος Βαληνάκης (Σαξόφωνο σοπράνο), Σάκης Βαργεμτζίδης (πιάνο), Αλέκα Εληώτη (Κρουστά), Απόστολος Καλτσάς (Μπάσο, Ακορντεόν), Χρύσα Κωττάκη (πιάνο), Τάσος Πέππας (Ντραμς), Απόστολος Ρίζος (Κιθάρα), Γιώργος Χριστόπουλος (Κιθάρα). Το εικαστικό του εξωφύλλου, είναι πίνακας του ζωγράφου Παντελή Σαμπαλιώτη. Ως επίλογος αυτού του σημειώματος, ας έρθουν τα λόγια της δημιουργού: «Εύχομαι, ακούγοντας αυτά τα τραγούδια, να νιώσετε τη χάρη και την ισχύ που μου δόθηκε, ως χαρά της δημιουργίας και ελπίδα ένωσης μαζί σας». ACOUSTIC ART PRODUCTIONS www.aap.gr
Το Χρονικό της Μωρίας
* Στο δικό μας Χρονικό δεν υπάρχουν περιγραφές τοπίων, αφού έπαψαν να υπάρχουν τόποι και τοπία
Γ. ΓΙΑΤΡΟΜΑΝΩΛΑΚΗΣ
Το Χρονικό του Μορέως είναι ένα εκτενές ποίημα (π. 10.000 στ.) συνθεμένο στις αρχές του 14ου αιώνα από κάποιον εξελληνισμένο Φράγκο (ίσως «γασμούλο») που εξιστορεί την κατάκτηση του Μοριά από τους Φράγκους. Η εξιστόρηση γίνεται από την πλευρά των κατακτητών, το πνεύμα του έργου είναι αντιελληνικό και αντιορθόδοξο και η γλώσσα του εξαιρετικά ιδιότυπη («γλωσσικό μνημείο» τη χαρακτηρίζει ο Λ. Πολίτης), απροσδόκητα γοητευτική στην ακαταστασία της, αν και ορισμένοι καταλογίζουν στο Χρονικό «αισθητική ανεπάρκεια». Ο Εγγονόπουλος πάντως πρέπει να είχε διαφορετική άποψη καθώς ένα τουλάχιστον ποίημά του «Ο Αφέντης της Καρύταινας» ομολογημένα αφορμάται από το Χρονικό.
Το Χρονικό της Μωρίας είναι μια σύγχρονη ιστορία πυρπόλησης και ολοκληρωτικής καταστροφής του Μοριά αλλά και της Εύβοιας και των βουνών του Δουκάτου των Αθηνών από τις ασύμμετρες βαρβαρικές ορδές ενός τρομερού Στρατηγού που ακούει στο όνομα Ανεμος. Το Χρονικό αυτό εξακολουθεί και γράφεται ακόμη και τώρα αφού οι επιχειρήσεις ουσιαστικά δεν έχουν τελειώσει. Οι συγγραφείς είναι πολλοί και διάφοροι, όλοι καθαρόαιμοι Ελληνες (όχι τίποτε «μούλοι») και πολύ καλοί χριστιανοί: ο Δούκας και οι Λογοθέτες (υπουργοί) των Αθηνών αλλά και οι αντίπαλοι του Δούκα, πρίγκιπες και κεφαλάδες, οι κιβιτάνοι (φρούραρχοι) δασών και πυρόσβεσης και άλλοι πολλοί κύρηδες και κυράδες. Η γλώσσα του έργου είναι τα ρωμαίικα, αγκαλά κακοπαθημένα κι αυτά, και η κεντρική ιδέα είναι πως ο Στρατηγός Ανεμος (που φορεί πάντα μανδύα σκαρελέτο, ήγουν πορφυρό), αφού πρώτα έστειλε στον Μοριά τους καταπατητές του (= κατασκόπους), έδωσε διάτα «Να κάψουν κ' εξαλείψουσιν τα οσπίτια και χωρία / Κι όσους ανθρώπους πιάσωσιν ευθέως να αποθάνουν».
Το Χρονικό του Μορέως εκθέτει γεγονότα που αρχίζουν γύρω στα 1100 (1η σταυροφορία) και τελειώνουν με τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Ηπειρο (1292), αφού έχει ήδη κατακτηθεί ο Μοριάς. Το Χρονικό της Μωρίας, αποτυπωμένο σε χιλιάδες σελίδες έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου, σε τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων, μαρτυρίες, επιτόπιες έρευνες και συνεντεύξεις, έχει γρηγορότερο ρυθμό και εντονότερη αφηγηματική δραματικότητα από το Χρονικό. Ενώ τα γεγονότα που περιγράφει συμβαίνουν στις 20 τελευταίες ημέρες του Αυγούστου 2007, η έκταση της καταστροφής είναι μεγαλύτερη από όσα περιλαμβάνει το Χρονικό των 130 χρόνων. Το πιο ενδιαφέρον είναι πως, καθώς τουλάχιστον οι τηλεοπτικές κάμερες βρίσκονται παντού, μπορούμε και παρακολουθούμε τα γεγονότα να εκτυλίσσονται κυριολεκτικά μπροστά στα μάτια μας. Καθισμένοι στα σπίτια μας. Και αυτό που βλέπουμε είναι ότι ο Στρατηγός Ανεμος όχι μόνο τρέχει σαν άνεμος αλλά είναι παντελώς ανίκητος. Αυτός ούτε τις σκρόφες (= πολεμικά μηχανήματα) των Αθηνών φοβάται ούτε τα τριπουτσέτα τους (= πετροβόλες μηχανές). Ρημάζει «ανεξέλεγκτα» χωριά, οικισμούς, δάση, ρουμάνια, πεδιάδες και ζωντανά, «ότι το διάστημα όπου ένι (= είναι) από το Νίκλι / μέχρι εις την Λακκοδαιμονίαν ένι δασώδης τόπος, / βουνία και στενολάγγαδα...».
Το Χρονικό του Μορέως περιτρέχει όλη την έκταση του Μοριά και, εκτός των άλλων, αναφέρεται σε παλλαϊκά ονόματα χαριτωμένων τόπων: στου Αλφέως το πέρασμα, στο Γαρδίκι, στον Δαμαλά της Τροιζηνίας, στην Κακή Σκάλα, στην Καλομάτα, στην Καρύταινα, στα μέρη των Κρεστένων, στη Λακκοδαιμονία, στη Μάινη, στη Μονοβασία, στον Μυζηθρά, στο Νίκλι, στην Πελοπόννεσον γενικά, στην Τσακωνία, στη Χαλανδρίτσα κτλ. Το Χρονικό της Μωρίας μας κάνει λόγο για χωριά και τόπους που πολλοί από εμάς δεν μπορούσαμε προηγουμένως να εντοπίσουμε στον χάρτη. Οταν τελικά τα βρήκαμε, ήταν κιόλας σβησμένα και καμένα: Λυτοχωριό Αχαΐας, Γεράκι Αμαλιάδας, Κρέστενα, Καϊάφα, Νεοχώρι, Καλλιθέα Ηλείας και Λακωνίας, Βρεστό, Σάμικο, Πλατιάνα, Ζαχάρω, Ανδρίτσαινα, Κλινδία, Βρυσούλες, Αραχαμίτες, Ασέα, Ξυρόκαμπος, Σουλινάρι, Μακρύσι, Ανεμοδούρι, Ρούτσι, Περιβόλια, Ελενίτσα, Μαλλωτά, Ραψομμάτη, Καρτσίμπαλη, Λεοντάρι, Παραδείσια, Αρτεμισία, Λάγα, Καρβέλι, Αράχωβα Ταϋγέτου... Στο δικό μας Χρονικό δεν υπάρχουν περιγραφές τοπίων, αφού έπαψαν να υπάρχουν τόποι και τοπία. Ο βάρβαρος, όμως, ανθέλληνας και παπικός συγγραφέας του Χρονικού μπορεί και βλέπει τη φύση δίπλα του, «κι αφότου εκερδίσασιν την Καλομάτα οι Φράγκοι / κ' είδαν τον τόπον έμνοστον, καλόν χαριτωμένον, / τους κάμπους γαρ και τα νερά, το πλήθος των λιβαδίων». Κι αλλού, «κι αφότου εκατουνέψασιν (= στρατοπέδευσαν) στον κάμπον της Καρυταίνου / εκεί εις το παρεπόταμον, στα πανώραια λιβάδια...».
Είπαμε πως το Χρονικό της Μωρίας μας εξακολουθεί και γράφεται ακόμη. Παρά ταύτα, δεν είναι δύσκολο να εικάσουμε πώς θα τελειώσει - με αγάπη και τρέβα (= ανακωχή) ανάμεσα στους Δούκες των Αθηνών και στους νέους πρίγκιπες του Μοριά μετά την περιφανή νίκη του Ανέμου. Αλλωστε με παρόμοιο πάνω-κάτω τρόπο κλείνει και το Χρονικό του Μορέως. Ο βασιλέας (της Πόλης) τα βρίσκει με τον νέο πρίγκιπα του Μορέως και όλοι ζουν πλούσια και αγαπημένα. «Κι αφότου εστερεώθηκεν η αγάπη και η τρέβα / ανάμεσον του βασιλέως και του πρίγκιπα Μορέως, / άρξετον ο πρίγκιπας, ως φρόνιμος όπου ήτον, / να κυβερνά τον τόπον του, να αυξαίνη τες δουλείες του. / Με τον λαόν του βασιλέως ειρηνικά εδιάγε. / Επλούτηναν οι άπαντες, Φράγκοι τε και Ρωμαίοι».
* Στο δικό μας Χρονικό δεν υπάρχουν περιγραφές τοπίων, αφού έπαψαν να υπάρχουν τόποι και τοπία
Γ. ΓΙΑΤΡΟΜΑΝΩΛΑΚΗΣ
Το Χρονικό του Μορέως είναι ένα εκτενές ποίημα (π. 10.000 στ.) συνθεμένο στις αρχές του 14ου αιώνα από κάποιον εξελληνισμένο Φράγκο (ίσως «γασμούλο») που εξιστορεί την κατάκτηση του Μοριά από τους Φράγκους. Η εξιστόρηση γίνεται από την πλευρά των κατακτητών, το πνεύμα του έργου είναι αντιελληνικό και αντιορθόδοξο και η γλώσσα του εξαιρετικά ιδιότυπη («γλωσσικό μνημείο» τη χαρακτηρίζει ο Λ. Πολίτης), απροσδόκητα γοητευτική στην ακαταστασία της, αν και ορισμένοι καταλογίζουν στο Χρονικό «αισθητική ανεπάρκεια». Ο Εγγονόπουλος πάντως πρέπει να είχε διαφορετική άποψη καθώς ένα τουλάχιστον ποίημά του «Ο Αφέντης της Καρύταινας» ομολογημένα αφορμάται από το Χρονικό.
Το Χρονικό της Μωρίας είναι μια σύγχρονη ιστορία πυρπόλησης και ολοκληρωτικής καταστροφής του Μοριά αλλά και της Εύβοιας και των βουνών του Δουκάτου των Αθηνών από τις ασύμμετρες βαρβαρικές ορδές ενός τρομερού Στρατηγού που ακούει στο όνομα Ανεμος. Το Χρονικό αυτό εξακολουθεί και γράφεται ακόμη και τώρα αφού οι επιχειρήσεις ουσιαστικά δεν έχουν τελειώσει. Οι συγγραφείς είναι πολλοί και διάφοροι, όλοι καθαρόαιμοι Ελληνες (όχι τίποτε «μούλοι») και πολύ καλοί χριστιανοί: ο Δούκας και οι Λογοθέτες (υπουργοί) των Αθηνών αλλά και οι αντίπαλοι του Δούκα, πρίγκιπες και κεφαλάδες, οι κιβιτάνοι (φρούραρχοι) δασών και πυρόσβεσης και άλλοι πολλοί κύρηδες και κυράδες. Η γλώσσα του έργου είναι τα ρωμαίικα, αγκαλά κακοπαθημένα κι αυτά, και η κεντρική ιδέα είναι πως ο Στρατηγός Ανεμος (που φορεί πάντα μανδύα σκαρελέτο, ήγουν πορφυρό), αφού πρώτα έστειλε στον Μοριά τους καταπατητές του (= κατασκόπους), έδωσε διάτα «Να κάψουν κ' εξαλείψουσιν τα οσπίτια και χωρία / Κι όσους ανθρώπους πιάσωσιν ευθέως να αποθάνουν».
Το Χρονικό του Μορέως εκθέτει γεγονότα που αρχίζουν γύρω στα 1100 (1η σταυροφορία) και τελειώνουν με τις πολεμικές επιχειρήσεις στην Ηπειρο (1292), αφού έχει ήδη κατακτηθεί ο Μοριάς. Το Χρονικό της Μωρίας, αποτυπωμένο σε χιλιάδες σελίδες έντυπου και ηλεκτρονικού Τύπου, σε τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων, μαρτυρίες, επιτόπιες έρευνες και συνεντεύξεις, έχει γρηγορότερο ρυθμό και εντονότερη αφηγηματική δραματικότητα από το Χρονικό. Ενώ τα γεγονότα που περιγράφει συμβαίνουν στις 20 τελευταίες ημέρες του Αυγούστου 2007, η έκταση της καταστροφής είναι μεγαλύτερη από όσα περιλαμβάνει το Χρονικό των 130 χρόνων. Το πιο ενδιαφέρον είναι πως, καθώς τουλάχιστον οι τηλεοπτικές κάμερες βρίσκονται παντού, μπορούμε και παρακολουθούμε τα γεγονότα να εκτυλίσσονται κυριολεκτικά μπροστά στα μάτια μας. Καθισμένοι στα σπίτια μας. Και αυτό που βλέπουμε είναι ότι ο Στρατηγός Ανεμος όχι μόνο τρέχει σαν άνεμος αλλά είναι παντελώς ανίκητος. Αυτός ούτε τις σκρόφες (= πολεμικά μηχανήματα) των Αθηνών φοβάται ούτε τα τριπουτσέτα τους (= πετροβόλες μηχανές). Ρημάζει «ανεξέλεγκτα» χωριά, οικισμούς, δάση, ρουμάνια, πεδιάδες και ζωντανά, «ότι το διάστημα όπου ένι (= είναι) από το Νίκλι / μέχρι εις την Λακκοδαιμονίαν ένι δασώδης τόπος, / βουνία και στενολάγγαδα...».
Το Χρονικό του Μορέως περιτρέχει όλη την έκταση του Μοριά και, εκτός των άλλων, αναφέρεται σε παλλαϊκά ονόματα χαριτωμένων τόπων: στου Αλφέως το πέρασμα, στο Γαρδίκι, στον Δαμαλά της Τροιζηνίας, στην Κακή Σκάλα, στην Καλομάτα, στην Καρύταινα, στα μέρη των Κρεστένων, στη Λακκοδαιμονία, στη Μάινη, στη Μονοβασία, στον Μυζηθρά, στο Νίκλι, στην Πελοπόννεσον γενικά, στην Τσακωνία, στη Χαλανδρίτσα κτλ. Το Χρονικό της Μωρίας μας κάνει λόγο για χωριά και τόπους που πολλοί από εμάς δεν μπορούσαμε προηγουμένως να εντοπίσουμε στον χάρτη. Οταν τελικά τα βρήκαμε, ήταν κιόλας σβησμένα και καμένα: Λυτοχωριό Αχαΐας, Γεράκι Αμαλιάδας, Κρέστενα, Καϊάφα, Νεοχώρι, Καλλιθέα Ηλείας και Λακωνίας, Βρεστό, Σάμικο, Πλατιάνα, Ζαχάρω, Ανδρίτσαινα, Κλινδία, Βρυσούλες, Αραχαμίτες, Ασέα, Ξυρόκαμπος, Σουλινάρι, Μακρύσι, Ανεμοδούρι, Ρούτσι, Περιβόλια, Ελενίτσα, Μαλλωτά, Ραψομμάτη, Καρτσίμπαλη, Λεοντάρι, Παραδείσια, Αρτεμισία, Λάγα, Καρβέλι, Αράχωβα Ταϋγέτου... Στο δικό μας Χρονικό δεν υπάρχουν περιγραφές τοπίων, αφού έπαψαν να υπάρχουν τόποι και τοπία. Ο βάρβαρος, όμως, ανθέλληνας και παπικός συγγραφέας του Χρονικού μπορεί και βλέπει τη φύση δίπλα του, «κι αφότου εκερδίσασιν την Καλομάτα οι Φράγκοι / κ' είδαν τον τόπον έμνοστον, καλόν χαριτωμένον, / τους κάμπους γαρ και τα νερά, το πλήθος των λιβαδίων». Κι αλλού, «κι αφότου εκατουνέψασιν (= στρατοπέδευσαν) στον κάμπον της Καρυταίνου / εκεί εις το παρεπόταμον, στα πανώραια λιβάδια...».
Είπαμε πως το Χρονικό της Μωρίας μας εξακολουθεί και γράφεται ακόμη. Παρά ταύτα, δεν είναι δύσκολο να εικάσουμε πώς θα τελειώσει - με αγάπη και τρέβα (= ανακωχή) ανάμεσα στους Δούκες των Αθηνών και στους νέους πρίγκιπες του Μοριά μετά την περιφανή νίκη του Ανέμου. Αλλωστε με παρόμοιο πάνω-κάτω τρόπο κλείνει και το Χρονικό του Μορέως. Ο βασιλέας (της Πόλης) τα βρίσκει με τον νέο πρίγκιπα του Μορέως και όλοι ζουν πλούσια και αγαπημένα. «Κι αφότου εστερεώθηκεν η αγάπη και η τρέβα / ανάμεσον του βασιλέως και του πρίγκιπα Μορέως, / άρξετον ο πρίγκιπας, ως φρόνιμος όπου ήτον, / να κυβερνά τον τόπον του, να αυξαίνη τες δουλείες του. / Με τον λαόν του βασιλέως ειρηνικά εδιάγε. / Επλούτηναν οι άπαντες, Φράγκοι τε και Ρωμαίοι».
Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 12
TΑ ΠΕΖΟΔPΟΜIΑ ΩΣ XΩPΟΣ ΑΠΟΘHKΕYΣHΣ ΑYTΟKINHTΩN
Είναι γνωστό το πρόβλημα των «τραπεζοκαθισμάτων» που, τις περισσότερες φορές, με τις ευλογίες των Δήμων που εισπράττoυν, καταλαμβάνουν τα πεζοδρόμια μην αφήνοντας χώρο να περάσει όχι καροτσάκι αναπήρου αλλ’ ούτε καν πεζός. Ο δήμαρχος πάντα κάνει εκστρατεία περιορισμού τους και πάντα δεν τα καταφέρνει. Στο ίδιο φαινόμενο εντάσσονται και οι πλήρεις καταλήψεις πεζοδρομίων από τα «παρελκόμενα» των περιπτέρων, που, έχοντας μετατραπεί σε… μίνι μάρκετ, έγιναν εφιάλτης παντός πεζού... και κάθε πλατείας... Ψυγεία, πολλά ψυγεία, μηχανικά αλογάκια, «γερανάκια» με καραμέλες, ρολόγια, ό,τι τραβάει η ψυχή σου. Ένα άλλο φαινόμενο, που κι αυτό πάει να γίνει «κανόνας», δηλαδή μάστιγα: H χρήση πεζοδρομίων και νησίδων ως… αποθήκη, αν μη και έκθεση, αυτοκινήτων. Δύο πολυτελή τζιπ, χωρίς πινακίδες, θρονιασμένα αρκετόν καιρό στη νησίδα δρόμου μεγάλης κυκλοφορίας, στην απέναντι πλευρά του οποίου είναι η αντιπροσωπεία! Tζάμπα χώρος. Αυτό κι αν δεν είναι ελληνικό δαιμόνιο… Αν οι «πραίτορες» του κ. Πολύδωρα (στα 200 μέτρα είναι το υπουργείο) δεν μπορούν να βάζουν, κάθε μέρα, πρόστιμο παράνομης στάθμε υσης, αφού είναι ακυκλοφόρητα τα τζίπ, και δεν βρίσκουν ότι η εν λόγω αντιπροσωπεία παραβαίνει κάποιον άλλο νόμο, ας ασχοληθεί τουλάχιστον ο δήμαρχος να εισπράξει τέλος κατάληψης πεζοδρομίου...Αλήθεια τα μαρμάρινα πεζοδρόμια της πλατείας Συντάγματος μποστά στα γνωστά ξενοδοιχεία ποιός παρκαδόρος της δημοτικής αστυνομίας τα εκμεταλεύεται?

Χάρλεϊ Καρμάικλ σε εύγλωττο στιγμιότυπο ως Καζανόβας
ΛΙΝΤΣ Βρισκόμαστε στο έτος 1755 και μια σειρά αλλόκοτα γεγονότα ξεσπούν ξαφνικά ανά την Ευρώπη. Στη Φλάνδρα το ψωμί στους φούρνους φουσκώνει χωρίς μαγιά. Στην Πάδοβα η λειτουργία σε μια εκκλησία διακόπτεται επειδή όλο το γυναικείο εκκλησίασμα καταλαμβάνεται από τους πόνους της γέννας. Σε μια αγγλική πόλη οι διοικούντες θεώνται να εκτραχηλίζονται ολόγυμνοι. Μπορεί άραγε για όλα αυτά να ευθύνεται ο Καζανόβας; Το ερώτημα φαίνεται να αντιμετωπίζεται στη νέα θεατρική δημιουργία Καζανόβας, της οποίας ωστόσο η μεγαλύτερη πρωτοτυπία δεν είναι αυτή αλλά το γεγονός ότι παρουσιάζει τον θρυλικό γυναικοκατακτητή ως γυναίκα. Εργο της διακεκριμένης ποιήτριας και θεατρικής συγγραφέως Κάρολ Ανν Ντάφι η θεατρική αυτή δημιουργία, που βασίζεται εν μέρει στην κινηματογραφική ταινία Καζανόβας του Φεντερίκο Φελίνι, διαφημίζεται ως «σκανδαλωδώς διασκεδαστική και παθιάρικη περιδιάβαση μαζί με τον ακαταμάχητο πλανευτή» καθώς αυτός περιπλανάται ανά την Ευρώπη για να γλιτώσει τη φυλακή. Σχετικά με τους σκοπούς του εγχειρήματος ο σκηνοθέτης Πολ Χάντερ δήλωσε: «Ο μόνος λόγος για να καταπιαστούμε με μια τόσο γνωστή ιστορία ήταν να κάνουμε κάτι ριζικά διαφορετικό: μας εξερέθισε η ιδέα μιας γυναίκας που έχει την ελευθερία του Καζανόβα χωρίς τις ηθικές αναστολές». Ως τις 29 Σεπτεμβρίου στο West Yorkshire Playhouse του Λιντς και από τις 6 Νοεμβρίου στο Lyric Hammersmith του Λονδίνου.
ΛΙΝΤΣ Βρισκόμαστε στο έτος 1755 και μια σειρά αλλόκοτα γεγονότα ξεσπούν ξαφνικά ανά την Ευρώπη. Στη Φλάνδρα το ψωμί στους φούρνους φουσκώνει χωρίς μαγιά. Στην Πάδοβα η λειτουργία σε μια εκκλησία διακόπτεται επειδή όλο το γυναικείο εκκλησίασμα καταλαμβάνεται από τους πόνους της γέννας. Σε μια αγγλική πόλη οι διοικούντες θεώνται να εκτραχηλίζονται ολόγυμνοι. Μπορεί άραγε για όλα αυτά να ευθύνεται ο Καζανόβας; Το ερώτημα φαίνεται να αντιμετωπίζεται στη νέα θεατρική δημιουργία Καζανόβας, της οποίας ωστόσο η μεγαλύτερη πρωτοτυπία δεν είναι αυτή αλλά το γεγονός ότι παρουσιάζει τον θρυλικό γυναικοκατακτητή ως γυναίκα. Εργο της διακεκριμένης ποιήτριας και θεατρικής συγγραφέως Κάρολ Ανν Ντάφι η θεατρική αυτή δημιουργία, που βασίζεται εν μέρει στην κινηματογραφική ταινία Καζανόβας του Φεντερίκο Φελίνι, διαφημίζεται ως «σκανδαλωδώς διασκεδαστική και παθιάρικη περιδιάβαση μαζί με τον ακαταμάχητο πλανευτή» καθώς αυτός περιπλανάται ανά την Ευρώπη για να γλιτώσει τη φυλακή. Σχετικά με τους σκοπούς του εγχειρήματος ο σκηνοθέτης Πολ Χάντερ δήλωσε: «Ο μόνος λόγος για να καταπιαστούμε με μια τόσο γνωστή ιστορία ήταν να κάνουμε κάτι ριζικά διαφορετικό: μας εξερέθισε η ιδέα μιας γυναίκας που έχει την ελευθερία του Καζανόβα χωρίς τις ηθικές αναστολές». Ως τις 29 Σεπτεμβρίου στο West Yorkshire Playhouse του Λιντς και από τις 6 Νοεμβρίου στο Lyric Hammersmith του Λονδίνου.
Τρίτη, Σεπτεμβρίου 11
αριστερά και εκλογές
Με ολοένα και μεγαλύτερη συχνότητα, κατά περίπτωση απροκάλυπτα ή συγκαλυμμένα για τις ανάγκες του τρέχοντος προεκλογικού ανταγωνισμού αναδεικνύονται συμπτώσεις πολιτικών προταγμάτων και απαλείψεις διαφορών σε καίρια ζητήματα της οικονομίας και της κοινωνίας μεταξύ των κυβερνητικών κομμάτων της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ. Γι' αυτό και στην μεταξύ τους αντιπαράθεση δεν προτάσσουν πολιτικές επιλογές αλλά διαχειριστικές ικανότητες και τεχνικές ευχέρειες, με αποστροφές στα πολιτικά ζητήματα τα οποία "διχάζουν τον ελληνικό λαό". Εμείς ξέρουμε και μπορούμε, αυτοί δεν ξέρουν και δεν μπορούν.
Τι ξέρουν και πως μπορούν είναι ερωτήματα εκτός συζήτησης.
Οι πολιτικές συγγένειες των κομμάτων αυτών σηματοδοτήθηκαν άλλωστε στο πρόσφατο παρελθόν και με αντίστοιχες μετακινήσεις πολιτικών προσώπων. Παράλληλα και σε ένα άλλο επίπεδο εντοπίζονται ταυτίσεις θέσεων και απόψεων σε διάφορα, αλλά όχι αδιάφορα για την κοινωνία ιδίως όταν αποκαλούνται εθνικά, θέματα μεταξύ του ΚΚΕ και του ΛΑΟΣ ή και του νεοεμφανισθέντος κόμματος της Δημοκρατικής Αναγέννησης.
Το φαινόμενο αυτό της όσμωσης πολιτικών θέσεων και προταγμάτων, το οποίο συνοδεύεται από μια συνολική μετατόπιση του πολιτικού λόγου και της πολιτικής δράσης σταδιακά σε πιο συντηρητικές κατευθύνσεις δεν είναι βέβαια φαινόμενο αποκλειστικά ελληνικό και οι πρόσφατες πολιτικές μεταγραφές στη Γαλλία είναι δηλωτικές μιας αντίστοιχης Ευρωπαϊκής τάσης. Θεωρητικοποιήθηκε, άλλωστε, με ποικίλους όρους και διακηρύχθηκε σε διάφορους τόνους ως το τέλος της διάκρισης αριστεράς και δεξιάς, ως το τέλος των ιδεολογιών και άλλα συναφή, όλα υποστηρικτικά μιας αποπολιτικοποίησης της πολιτικής ζωής. Το ζήτημα της διάκρισης αριστεράς και δεξιάς είναι μάλλον πολυσυζητημένο, αλλά παραμένει επίκαιρο και με αφορμή τις επικείμενες εκλογές και το διακύβευμα τους τίθεται εκ των πραγμάτων και για μια ακόμα φορά ως πολιτικό ερώτημα. Ιδίως όταν όσο πλησιάζουμε στις κάλπες η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ θα αρχίσει τις συνήθεις πλέον κατά τις προεκλογικές περιόδους αναφορές της στην αριστερά συνοδευόμενες από τις αντίστοιχες καταγγελίες της στη δεξιά, ενώ δια των τηλεοπτικών παραγόντων της θα θέτει πιεστικά το ερώτημα για την μετεκλογική στάση του ΣΥΡΙΖΑ στο σχηματισμό κυβερνητικής πλειοψηφίας.
Η διάκριση αριστεράς και δεξιάς, και τα κριτήρια της διάκρισης αυτής, είναι ιστορικό δημιούργημα, και το νόημα τους ορίζεται από τις κοινωνικές και τις πολιτικές συνθήκες κάθε ιστορικής περιόδου και από τα πολιτικά δεδομένα κάθε χώρας. Δεν αποτελεί, επομένως, μια διάκριση απόλυτη και ιστορικά αμετάβλητη, με κριτήρια καθορισμένα τελεσίδικα, εκτός τόπου και χρόνου, πέρα από ανταγωνισμούς των κοινωνικών συμφερόντων και τους πολιτικούς όρους μιας καθορισμένης ιστορικής στιγμής. Από την εισαγωγή τους στην πολιτική ορολογία με την Γαλλική επανάσταση, οι έννοιες αριστερά και δεξιά νοηματοδοτήθηκαν πάντοτε με βάση την συγκυρία. Στην Νομοθετική Εθνοσυνέλευση του 1791, η οποία συνέρχεται μετά την θεσμοθέτηση συντάγματος και την καθιέρωση της συνταγματικής μοναρχίας στη Γαλλία, αρχικά εντελώς τυχαία, κάθονται στα έδρανα δεξιά του προεδρείου οι υποστηρικτές του "παλιού καθεστώτος", αριστοκράτες, φεουδάρχες και κληρικοί και αριστερά του προεδρείου οι υποστηρικτές του νέου καθεστώτος, εκπρόσωποι των αστών και των λαϊκών στρωμάτων, Ιακωβίνοι και Γιρονδίνοι. Έτσι με κριτήριο τη στάση απέναντι στο καθεστώς της επανάστασης καθιερώνονται και αποκτούν νόημα οι όροι αριστερά και δεξιά. Τον επόμενο, όμως, χρόνο στην Συμβατική Εθνοσυνέλευση, όταν και η σύνθεση της και το πολιτικό διακύβευμα διαφοροποιούνται εντελώς, τότε διαφοροποιούνται και τα κριτήρια διάκρισης των πολιτικών δυνάμεων. Δεξιά είναι τώρα οι προηγούμενα αριστερά Γιρονδίνοι και αριστερά οι Ιακωβίνοι με τον Δαντών, τον Μαρά και τον Ροβεσπιέρο. Η αριστερά εκείνης της ιστορικής στιγμής εξέφραζε τα συμφέροντα της ανερχόμενης Γαλλικής αστικής τάξης, προβάλλοντας την πολιτική ιδεολογία η οποία αποκλήθηκε κλασσικός φιλελευθερισμός, ενώ η δεξιά υπεράσπιζε τα συμφέροντα των ευγενών και του ανώτερου κλήρου. Η ανάπτυξη του εμπορευματικού καπιταλισμού στα επόμενα χρόνια επανοριοθέτησε πολιτικά την αριστερά και τη δεξιά με κριτήρια την υπεράσπιση της οικονομικής ελευθερίας, της δυνατότητας απρόσκοπτου πλουτισμού και της ιδιωτικής συγκρότησης του δημόσιου χώρου έναντι της ρυθμιζόμενης οικονομίας που διασφαλίζει το δικαίωμα στην εργασία και το εισόδημα, τις ίσες ευκαιρίες και την κοινωνική αλληλεγγύη. Μετά τις Ευρωπαϊκές επαναστάσεις του 1848 και την είσοδο στην πολιτική σκηνή της εργατικής τάξης με εκφραστές τους σοσιαλιστές και αργότερα τους κομμουνιστές, η διάκριση αριστεράς και δεξιάς προσέλαβε νόημα αντίστοιχο της ιστορικής συγκυρίας και τα κριτήρια της αντικαταστάθηκαν από κριτήρια αναφερόμενα στην ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής και στα αντίστοιχα κοινωνικά συμφέροντα των νέων κοινωνικών τάξεων, που δημιούργησε ο βιομηχανικός καπιταλισμός. Ακολουθώντας την ιστορική εξέλιξη και την εκάστοτε πολιτική πραγματικότητα, τα κριτήρια της διάκρισης αριστεράς και δεξιάς συναρτήθηκαν κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα με τη δημοκρατία και τα πολιτικά δικαιώματα απέναντι στους ανερχόμενους φασισμούς στην Ευρώπη, με το κράτος πρόνοιας και την εθνική ανεξαρτησία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με τον νεοφιλελευθερισμό και τα προτάγματα του σήμερα. Έτσι από εποχή σε εποχή και από περιοχή σε περιοχή, η διάκριση αριστεράς και δεξιάς πάντα ισχύουσα, αποκτούσε και αποκτά διαφορετικό περιεχόμενο με βάση την κοινωνική πραγματικότητα και το κατά περίπτωση πρωτεύον πολιτικό διακύβευμα. Περί ιστορικής μεταβολής του νοήματος των όρων αριστερά και δεξιά πρόκειται, επομένως, και όχι περί τέλους της διάκρισης, εξαιτίας της κατάλυσης των κριτηρίων της από τα δεδομένα της πραγματικότητας ή από τις επιταγές της ιστορίας. Αφού είναι ακριβώς τα δεδομένα της πραγματικότητας και οι επιταγές της ιστορίας τα οποία έτσι ή αλλιώς ορίζουν τις έννοιες και τα κριτήρια της διάκρισης αριστεράς και της δεξιάς, των πολλών δεξιών και των πολλών αριστερών που υπήρξαν και θα υπάρξουν.
Αυτή η ιστορικότητα καθιστά τη διάκριση αριστεράς και δεξιάς σχετική και από τη σχετικότητα αυτή μπορεί να δημιουργηθεί μια σύγχυση την οποία υποβολιμαία εκμεταλλεύονται πολλοί και διάφοροι επιχειρηματολογώντας για την απάλειψη των διαχωριστικών, πολιτικών, γραμμών.
"αυτοί που θέλουν να μας πείσουν ότι δεν υπάρχει ούτε Δεξιά ούτε Αριστερά είναι δεξιοί"
είχε δηλώσει εύστοχα ο Ιταλός πολιτικός φιλόσοφος Νορμπέρτο Μπόμπιο. Η άρνηση ή η απαξίωση της διάκρισης αριστεράς και δεξιάς σημαίνει ουσιαστικά διεκδίκηση της αποπολιτικοποίησης της πολιτικής δραστηριότητας και μετασχηματισμού της σε διαχειριστική πρακτική. Διεκδίκηση, η οποία εντάσσεται στον πυρήνα της νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας και αποτελεί ένα από τα συστατικά στοιχεία της απορρύθμισης των σχέσεων πολιτικής και οικονομίας, κράτους και αγοράς, δημόσιου και ιδιωτικού και της αποδυνάμωσης της πολιτικής εξουσίας στην επιδίωξη κοινωνικών στόχων πάνω από τα ιδιωτικά συμφέροντα.
Η κατάλυση της διάκρισης αριστεράς και δεξιάς και η άρνηση της πολιτικής επιδιώκεται συστηματικά μέσα από μια φιλολογία περί της αναγκαιότητας ή της επικαιρότητας ενός "πολιτικού κέντρου" και τις αντίστοιχες απόπειρες των δύο μεγάλων κομμάτων να εκφραστούν ως ή να μετασχηματιστούν σε κόμματα του λεγόμενου "κεντρώου" πολιτικού χώρου.
Μιας πολιτικής επιλογής, η οποία τελικά συνιστά τον "βαθμό μηδέν της πολιτικής", αφού αμβλύνει μέχρι ισοπέδωσης τον αντιθετικό χαρακτήρα των πολιτικών ιδεών, των πολιτικών συμφερόντων, των πολιτικών επιθυμιών, της πολιτικής εν τέλει και μπορεί έτσι να χωρέσει τους πάντες και τα πάντα. Από τη στιγμή, όμως, που ασκείται πολιτική στο όνομα των διαφόρων συνθετικών του κεντρο- και προωθείται έτσι μια γενικευμένη αποπολιτικοποίηση, το πολιτικό φάσμα μετακινείται προς τα δεξιά και τελικά ενισχύεται ο ακροδεξιός λαϊκισμός του ΛΑΟΣ και του Παπαθεμελή, ακριβώς επειδή η αντιθετικότητα είναι συστατικό στοιχείο της πολιτικής δραστηριότητας, η οποία αναπόφευκτα αναδεικνύεται στους καιρούς μας, που οι νεοφιλελεύθερες και αυταρχικές πολιτικές παράγουν νέες και οξύνουν τις υπάρχουσες κοινωνικές αντιθέσεις. * Η υπεράσπιση της διάκρισης αριστεράς και δεξιάς με τους όρους του σήμερα, στη χώρα μας και στον κόσμο, ιδιαίτερα αυτή την προεκλογική περίοδο είναι υπεράσπιση της πολιτικής. Και "όσο θα υπάρχουν άνθρωποι που η πολιτική τους δράση θα υποκινείται από μια μύχια αίσθηση ανικανοποίητου και που θα υποφέρουν μπροστά στις αδικίες των σύγχρονων κοινωνιών, θα διατηρούν ζωντανά τα ιδεώδη που έχουν συνυπογράψει εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα όλα τα αριστερά κινήματα της Ιστορίας" γράφει ο Νορμπέρτο Μπόμπιο στο βιβλίο του Δεξιά και Αριστερά. Αυτά τα ιδεώδη διεκδικεί να εκφράσει εκλογικά την προσεχή Κυριακή το εγχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ υπερασπιζόμενο την πολιτική και νοηματοδοτώντας την αριστερά.
Κυριακή, Σεπτεμβρίου 2
Ασύμμετρες απειλές
* Πέρυσι η φωτιά της Χαλκιδικής ξεκίνησε από κεραυνό.
* Η φωτιά της Πάρνηθας ξεκίνησε από τη ΔΕΗ.
* Η φωτιά στη Σκιάθο ξεκίνησε από τον σκουπιδότοπο.
* Η φωτιά της Πεντέλης κατά την Πυροσβεστική ξεκίνησε - ο δράστης είναι ήδη στη φυλακή - από εθελοντή δασοπυροσβέστη του οποίου πέρυσι ο γιος πέθανε από καρδιά κατά τη δασοπυρόσβεση.
* Η φωτιά του Ταϋγέτου ξεκίνησε από μια γριά που έβαλε φωτιά σε κλαριά.
* Η φωτιά στη Ζαχάρω ξεκίνησε από μια γριά που έβραζε κόλλυβα.
* Οι Τούρκοι λένε ότι τις δασικές πυρκαϊές τις βάζουν Ελληνες!
* Στην πρώτη φωτιά στον Υμηττό οι δήμαρχοι μιλούσαν για «οργανωμένα συμφέροντα» που διεκδικούν τον χώρο. Εξ όσων γνωρίζω ο μόνος φορέας που διεκδικεί τον χώρο είναι η Εκκλησία!
* Πέρυσι η φωτιά της Χαλκιδικής ξεκίνησε από κεραυνό.
* Η φωτιά της Πάρνηθας ξεκίνησε από τη ΔΕΗ.
* Η φωτιά στη Σκιάθο ξεκίνησε από τον σκουπιδότοπο.
* Η φωτιά της Πεντέλης κατά την Πυροσβεστική ξεκίνησε - ο δράστης είναι ήδη στη φυλακή - από εθελοντή δασοπυροσβέστη του οποίου πέρυσι ο γιος πέθανε από καρδιά κατά τη δασοπυρόσβεση.
* Η φωτιά του Ταϋγέτου ξεκίνησε από μια γριά που έβαλε φωτιά σε κλαριά.
* Η φωτιά στη Ζαχάρω ξεκίνησε από μια γριά που έβραζε κόλλυβα.
* Οι Τούρκοι λένε ότι τις δασικές πυρκαϊές τις βάζουν Ελληνες!
* Στην πρώτη φωτιά στον Υμηττό οι δήμαρχοι μιλούσαν για «οργανωμένα συμφέροντα» που διεκδικούν τον χώρο. Εξ όσων γνωρίζω ο μόνος φορέας που διεκδικεί τον χώρο είναι η Εκκλησία!
Σάββατο, Αυγούστου 18
(Ν. Εγγονόπουλου, Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν, Ι)
η Ελεωνορα η χρυση κορη
επαιζε
αρπα με τα ωραια λευκα της χερια
απο την αρπα ομως δεν ακουγοτανε ηχος κανεις
ολη η μουσικη
ητανε μεσα στα εμορφα της ματια
αναμεσα στα πρασινα της τα μαλλια
από την άρπα
όμως
βγήκαν
το ένα κατόπι του άλλου
ένα πουλί
μια πλάκα πράσινο σαπούνι
κι ένα
σίδερο
του σιδερώματος
από
τα κοινότατα
αυτά ακριβώς
που οι Ζυγιώται
ονομάζουν
εν ώρα καταιγίδος
Ars amantis
Τρίτη, Ιουλίου 31
Επιτέλους συλλήψεις για την Πάρνηθα!
Δαρμένοι, αλυσοδεμένοι και τελικά κατηγορούμενοι! Για "χάρη" τους στήθηκε μια πρωτοφανής αστυνομική επιχείρηση διάρκειας έξι (!) ωρών, στο πλαίσιο της οποίας κινητοποιήθηκε ακόμα και ελικόπτερο της ΕΛΑΣ, ενώ στη σύλληψή τους βοήθησαν και τοπικοί άρχοντες. Κι όσοι πιστεύουν ότι τα παραπάνω αφορούν τη σύλληψη των εμπρηστών που ρήμαξαν τον εθνικό δρυμό της Πάρνηθας, πλανώνται πλάνην οικτρά. Πρόκειται για τους 27 αναρχικούς διαδηλωτές που συνελήφθησαν επειδή πέταξαν μπογιές την Κυριακή στο καζίνο Μον Παρνές που ήδη σχεδιάζει την επέκτασή του στην κορυφή του "νεκρού" πλέον βουνού...
Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, τα απρόσιτα βουνά του Γράμμου, από τους μεγαλύτερους οικολογικούς θησαυρούς της χώρας, έγιναν στάχτη. Δεν είναι ιδιωτικά κτήματα, ούτε επαύλεις, δημόσια περιουσία είναι, και μάλιστα στη ζώνη των συνόρων. Καίγονται επί 15 ημέρες και ήδη έχουν γίνει κάρβουνο 70.000 στρέμματα. Απειλούνται σπάνια πουλιά και ζώα, απειλείται το κλίμα της περιοχής.
Δευτέρα, Ιουλίου 23
ΕΛΣΙΝΚΙ - ΤΑΛΛΙΝ (Τευτονική Χάνσα)
Από τη Βικιπαίδεια
Στα Παλιά Γερμανικά της Άνω Γερμανίας ο όρος Χάνσα (Hansa) σημαίνει ένωση, όμιλος. Με αυτό το όνομα εμφανίστηκαν διάφοροι συνασπισμοί πόλεων με κύριο σκοπό τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και του εμπορίου στο χώρο της Βόρειας Θάλασσας. Κυρίως όμως ο όρος αυτός αναφέρεται στην Τευτονική Χάνσα ή Χανσεατική Ένωση, δηλαδή την ένωση των γερμανικών πόλεων της Βαλτικής και της Βόρειας Θάλασσας, που ήταν η μεγαλύτερη από αυτές τις ενώσεις.
Γέννηση και διαμόρφωση
Κύριες εμπορικές αρτηρίες της Χανσεατικής ένωσης.
Η πρώτη σαφής αναφορά στην Τευτονική Χάνσα γίνεται το 1358, όμως είναι σαφές πως η ένωση υφίσταται ήδη από τα μέσα του 12ου αιώνα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 13ου αιώνα αναπτύσσεται ταχύτατα προωθώντας την ίδρυση πόλεων στα εδάφη ανατολικά του Έλβα. Αυτή η προώθηση των Γερμανών ανατολικά του Έλβα άνοιξε για τους εμπόρους νέες αγορές και η ανάγκη να διασφαλίσουν τα κέρδη τους, τους ώθησε να οργανωθούν σε εμπορικές ενώσεις. Την πολιτική αυτή ακολούθησαν γρήγορα και οι κυριότερες εμπορικές πόλεις, προκειμένου να εξασφαλίσουν για τους υπηκόους τους ασφάλεια και πλούτο. Το 1160 μια ομάδα μεγαλοεμπόρων ίδρυσε έναν διαμετακομιστικό σταθμό στο Βίσμπυ της Γκοτλάνδης. Το 1241 συνήφθη η πρώτη συμφωνία μεταξύ Λύμπεκ και Αμβούργου για τη διευκόλυνση του εμπορίου. Μέχρι τα τέλη του 13ου αιώνα τέτοιου είδους σύμφωνα είχε συνάψει μεγάλος αριθμός γερμανικών πόλεων. Σταδιακά αυτές οι πόλεις συνασπίστηκαν με σκοπό τον έλεγχο του εμπορίου της Βαλτικής. Το 1275 μάλιστα απαγόρευσαν στα πλοία των Φλαμανδικών πόλεων να εισέρχονται σ’ αυτήν τη θάλασσα. Το 1370 η Χάνσα αριθμούσε 77 πόλεις, οι οποίες επέβαλλαν στον τότε βασιλιά της Δανίας Βάλντεμαρ Δ' να αναγνωρίσει τη Χάνσα, να της εγγυηθεί ελεύθερη ναυσιπλοΐα και απαλλαγή από τελωνιακούς δασμούς.
Από τη Βικιπαίδεια
Στα Παλιά Γερμανικά της Άνω Γερμανίας ο όρος Χάνσα (Hansa) σημαίνει ένωση, όμιλος. Με αυτό το όνομα εμφανίστηκαν διάφοροι συνασπισμοί πόλεων με κύριο σκοπό τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και του εμπορίου στο χώρο της Βόρειας Θάλασσας. Κυρίως όμως ο όρος αυτός αναφέρεται στην Τευτονική Χάνσα ή Χανσεατική Ένωση, δηλαδή την ένωση των γερμανικών πόλεων της Βαλτικής και της Βόρειας Θάλασσας, που ήταν η μεγαλύτερη από αυτές τις ενώσεις.
Γέννηση και διαμόρφωση
Κύριες εμπορικές αρτηρίες της Χανσεατικής ένωσης.
Η πρώτη σαφής αναφορά στην Τευτονική Χάνσα γίνεται το 1358, όμως είναι σαφές πως η ένωση υφίσταται ήδη από τα μέσα του 12ου αιώνα. Καθ’ όλη τη διάρκεια του 13ου αιώνα αναπτύσσεται ταχύτατα προωθώντας την ίδρυση πόλεων στα εδάφη ανατολικά του Έλβα. Αυτή η προώθηση των Γερμανών ανατολικά του Έλβα άνοιξε για τους εμπόρους νέες αγορές και η ανάγκη να διασφαλίσουν τα κέρδη τους, τους ώθησε να οργανωθούν σε εμπορικές ενώσεις. Την πολιτική αυτή ακολούθησαν γρήγορα και οι κυριότερες εμπορικές πόλεις, προκειμένου να εξασφαλίσουν για τους υπηκόους τους ασφάλεια και πλούτο. Το 1160 μια ομάδα μεγαλοεμπόρων ίδρυσε έναν διαμετακομιστικό σταθμό στο Βίσμπυ της Γκοτλάνδης. Το 1241 συνήφθη η πρώτη συμφωνία μεταξύ Λύμπεκ και Αμβούργου για τη διευκόλυνση του εμπορίου. Μέχρι τα τέλη του 13ου αιώνα τέτοιου είδους σύμφωνα είχε συνάψει μεγάλος αριθμός γερμανικών πόλεων. Σταδιακά αυτές οι πόλεις συνασπίστηκαν με σκοπό τον έλεγχο του εμπορίου της Βαλτικής. Το 1275 μάλιστα απαγόρευσαν στα πλοία των Φλαμανδικών πόλεων να εισέρχονται σ’ αυτήν τη θάλασσα. Το 1370 η Χάνσα αριθμούσε 77 πόλεις, οι οποίες επέβαλλαν στον τότε βασιλιά της Δανίας Βάλντεμαρ Δ' να αναγνωρίσει τη Χάνσα, να της εγγυηθεί ελεύθερη ναυσιπλοΐα και απαλλαγή από τελωνιακούς δασμούς.
Οικονομική δομή και στόχοι
Ο 15ος αιώνας ήταν η χρυσή εποχή της Χάνσα. Είχε καταφέρει να ιδρύσει παροικίες εμπόρων σε όλες τις πολιτείες της Βόρειας θάλασσας και της Βαλτικής. Αυτές οι παροικίες ζούσαν αυτόνομα, συμμετείχαν όμως στη διοίκηση των πόλεων που έδρευαν. Διέθετε 3 μόνιμους εμπορικούς σταθμούς στο Λονδίνο και την Μπρύζ για τον έλεγχο του εμπορίου μαλλιού και υφασμάτων και στο Μπέργκεν για τον έλεγχο της διακίνησης ξυλείας, μεταλλευμάτων και ψαριών. Η Ένωση είχε καταφέρει να επιβάλλει μονοπώλιο στο εμπόριο της Βαλτικής, υποχρεώνοντας τους τοπικούς εμπόρους να συναλλάσσονται μόνο μαζί σας. Μάλιστα ελέγχοντας το εμπόριο του Νόβγκοροντ μετέφερε τα ρωσικά προϊόντα στη Δύση. Συνολικά απετελείτο από 90 πόλεις. Κέντρο της ήταν το Λύμπεκ, όπου συνέρχονταν οι συνελεύσεις της Χάνσα. Όμως δεν υπήρχε κάποια συγκροτημένη ομοσπονδιακή αρχή, δεν επιβάλλονταν φόροι και δεν επιδίωξε ποτέ να ελέγξει στρατιωτικά κάποια περιοχή.
Παρακμή
Με τη σταδιακή επέκταση της Δανίας προς το Σλέσβιχ και το Χόλσταϊν άρχισαν να απειλούνται τα μεγάλα κέντρα της Χάνσα (κυρίως το Αμβούργο και το Λύμπεκ), η οποία δεν μπορούσε πλέον τόσο εύκολα να επιβάλλει τη θέλησή της στα σκανδιναβικά βασίλεια που ήταν ενωμένα με τη συνθήκη του Κάλμαρ. Παράλληλα τα κράτη της Βαλτικής (Πολωνία-Τευτονικό τάγμα) άρχισαν να χειραφετούνται από τη Χάνσα και να επιδιώκουν την εμπορική τους ανάπτυξη σε βάρος της. Το 1478 ο τσάρος Ιβάν Γ΄ κατέλαβε το Νόβγκοροντ και μέχρι το 1494 κατήργησε τα προνόμια της Χάνσα, στερώντας της μια από της κυριότερες αγορές της. Σταδιακά δε τα εθνικά κράτη της δυτικής Ευρώπης θα αρχίσουν να καταργούν τα προνόμιά της προκειμένου να ενισχύσουν την εθνική τους οικονομία. Παραλλήλως θα αρχίσουν να αναπτύσσονται νέες εμπορικοί οδοί οι οποίες θα μειώσουν την οικονομική σημασία της Βόρειας θάλασσας. Ο Τριακονταετής Πόλεμος και οι καταστροφές που προκάλεσε στις γερμανικές χώρες θα είναι το τελειωτικό κτύπημα για την παρηκμασμένη Χάνσα, η οποία το 1669 θα αριθμεί μόνο τρεις πόλεις (Λύμπεκ, Βρέμη, Αμβούργο). Κυριότερη όμως αιτία παρακμής είναι έλλειψη ισχυρής κρατικής δομής και στρατιωτικής υποστήριξης, με αποτέλεσμα να εκτοπιστεί σταδιακά από τα ισχυρότερα συγκεντρωτικά κράτη, όταν πλέον αυτά θέλησαν να γίνουν οικονομικά ανεξάρτητα. Σήμερα προς τιμή της ο γερμανικός εθνικός αερομεταφορέας ονομάζεται Λούφτχανσα.
Ο 15ος αιώνας ήταν η χρυσή εποχή της Χάνσα. Είχε καταφέρει να ιδρύσει παροικίες εμπόρων σε όλες τις πολιτείες της Βόρειας θάλασσας και της Βαλτικής. Αυτές οι παροικίες ζούσαν αυτόνομα, συμμετείχαν όμως στη διοίκηση των πόλεων που έδρευαν. Διέθετε 3 μόνιμους εμπορικούς σταθμούς στο Λονδίνο και την Μπρύζ για τον έλεγχο του εμπορίου μαλλιού και υφασμάτων και στο Μπέργκεν για τον έλεγχο της διακίνησης ξυλείας, μεταλλευμάτων και ψαριών. Η Ένωση είχε καταφέρει να επιβάλλει μονοπώλιο στο εμπόριο της Βαλτικής, υποχρεώνοντας τους τοπικούς εμπόρους να συναλλάσσονται μόνο μαζί σας. Μάλιστα ελέγχοντας το εμπόριο του Νόβγκοροντ μετέφερε τα ρωσικά προϊόντα στη Δύση. Συνολικά απετελείτο από 90 πόλεις. Κέντρο της ήταν το Λύμπεκ, όπου συνέρχονταν οι συνελεύσεις της Χάνσα. Όμως δεν υπήρχε κάποια συγκροτημένη ομοσπονδιακή αρχή, δεν επιβάλλονταν φόροι και δεν επιδίωξε ποτέ να ελέγξει στρατιωτικά κάποια περιοχή.
Παρακμή
Με τη σταδιακή επέκταση της Δανίας προς το Σλέσβιχ και το Χόλσταϊν άρχισαν να απειλούνται τα μεγάλα κέντρα της Χάνσα (κυρίως το Αμβούργο και το Λύμπεκ), η οποία δεν μπορούσε πλέον τόσο εύκολα να επιβάλλει τη θέλησή της στα σκανδιναβικά βασίλεια που ήταν ενωμένα με τη συνθήκη του Κάλμαρ. Παράλληλα τα κράτη της Βαλτικής (Πολωνία-Τευτονικό τάγμα) άρχισαν να χειραφετούνται από τη Χάνσα και να επιδιώκουν την εμπορική τους ανάπτυξη σε βάρος της. Το 1478 ο τσάρος Ιβάν Γ΄ κατέλαβε το Νόβγκοροντ και μέχρι το 1494 κατήργησε τα προνόμια της Χάνσα, στερώντας της μια από της κυριότερες αγορές της. Σταδιακά δε τα εθνικά κράτη της δυτικής Ευρώπης θα αρχίσουν να καταργούν τα προνόμιά της προκειμένου να ενισχύσουν την εθνική τους οικονομία. Παραλλήλως θα αρχίσουν να αναπτύσσονται νέες εμπορικοί οδοί οι οποίες θα μειώσουν την οικονομική σημασία της Βόρειας θάλασσας. Ο Τριακονταετής Πόλεμος και οι καταστροφές που προκάλεσε στις γερμανικές χώρες θα είναι το τελειωτικό κτύπημα για την παρηκμασμένη Χάνσα, η οποία το 1669 θα αριθμεί μόνο τρεις πόλεις (Λύμπεκ, Βρέμη, Αμβούργο). Κυριότερη όμως αιτία παρακμής είναι έλλειψη ισχυρής κρατικής δομής και στρατιωτικής υποστήριξης, με αποτέλεσμα να εκτοπιστεί σταδιακά από τα ισχυρότερα συγκεντρωτικά κράτη, όταν πλέον αυτά θέλησαν να γίνουν οικονομικά ανεξάρτητα. Σήμερα προς τιμή της ο γερμανικός εθνικός αερομεταφορέας ονομάζεται Λούφτχανσα.
Κυριακή, Ιουλίου 22
επίσκεψη στο ΗΕΡΜΙΤΑGE
Χιλιάδες πολύχρωμου πλήθους συνωθούνται για να χωρέσουν στο κάδρο του βιντεοσκόπου του ταξιδιωτικού γραφείου.
Ασταμάτητα φλας σε τυφλώνουν παρά την απαγόρευση
Αγχωμένα μάτια που κοιτούν αλλά δεν βλέπουν μπουκωμένα από τις τηλεεικόνες
Οι φύλακες που υποκρίνονται πρόσχωντας τους Ιάπωνες για να χωρέσουν οι αμερικάνοι
Όλα αυτά μετατρέπουν αυτό το μνημείο της ανθρώπινης ματαιοδοξίας σε χολυγουντιανή Disneyland
Ευτυχώς που στο πρόγραμμα των ξεναγήσεων δεν περιλαμβάνεται ο ο τελευταίος όροφος όπου σχεδόν ερημικά μπορείς να απολαύσεις μια καλή συλλογή από PICASSO - MATISSE και GAUGUIN
Σάββατο, Ιουλίου 7
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)


_0_.jpg)


